TEMSÄ°LCÄ°LER MECLÄ°SÄ° 252 NO.LU KARAR TASARISI
Başkan’ın; Amerika Birleşik Devletleri’nin dış politikasının, Ermeni Soykırımı ve diğer
konularda ülkemizin belgelerinde ifade edilmiş insan hakları, etnik temizlik ve soykırım
meseleleriyle ilgili uygun yaklaşım ve hassasiyeti yansıtmasını sağlamaya davet edilmesi.
Karara bağlandı…
BÖLÜM 1
Bu karar, “ABD’nin Ermeni Soykırımı Kararı Kayıtlarının Teyit Edilmesi” olarak da
adlandırılabilir.
BULGULAR
BÖLÜM 2
Temsilciler Meclisi şu bulgulara ulaşmıştır:
(1) Ermeni Soykırımı, Osmanlı Ä°mparatorluÄŸu tarafından tasarlanmış ve 1915’ten 1923’e
kadar uygulanmıştır. Yaklaşık 2 milyon Ermeni’den 1.5 milyon erkek, kadın ve çocukve bu durum, Ermenilerin tarihi
vatanlarındaki 2
bin 500 yıllık varlıklarının ortadan kalkmasıyla sonuçlanmıştır.
(2) 24 Mayıs 1915 tarihinde, Ä°ttifak Güçleri, Ä°ngiltere, Fransa ve Rusya ilk defa bir baÅŸka
devleti “insanlık suçu iÅŸlemekle” itham eden ortak bir açıklama yayımlamıştır.
(3) Bu ortak açıklamada, “Ä°ttifak Güçleri, bu suçlar dolayısıyla Osmanlı Hükümeti’nin bütün
üyelerini ve bu katliamları gerçekleÅŸtiren memurlarını ÅŸahsen sorumlu tutacağını kamuoyu
önünde bildirmektedir” denilmiÅŸtir.
(4) Birinci Dünya Savaşı sonrasında kurulan Türk Hükümeti, Ermeni Soykırımı’nın
“düzenlenmesine ve yürütülmesine” karışan ve “Ermenilerin katliamında ve yok edilmesinde”
(5) Jön Türk Rejimi’nin yetkilileri, bir dizi savaÅŸ mahkemesinde yargılanmış ve Ermeni
halkına karşı katliam düzenlemek ve yürütmek suçlamalarından hüküm giymiÅŸtir.
(6) Ermeni Soykırımı’nın baÅŸ düzenleyicileri SavaÅŸ Bakanı Enver, Ä°çiÅŸleri Bakanı Talat ve
Denizcilik Bakanı Cemal, suçlarından dolayı idam cezasına mahkûm edilmiÅŸ ancak bu
kararlar infaz edilmemiÅŸtir.
(7) Ermeni Soykırımı ve ülke içindeki bu hukuki noksanlıklar, Avusturya, Fransa, Almanya,
Büyük Britanya, Rusya, BirleÅŸik Devletler, Vatikan ve daha birçok ülkenin ulusal arÅŸivlerinde
kuşkuya yer bırakmayacak kanıtlarla belgelenmiş
olayların ve sonuçların birbirinin aynısı olduÄŸu görülmüÅŸtür.
(8) ABD Ulusal ArÅŸivi ve Kayıtlar Dairesi, özellikle DışiÅŸleri Bakanlığı’nın 59’ncu Kayıt
ve bu geniş kanıt birikimindeki olguların,
Grubu’ndaki kamuya ve ilgili kurumların kullanımına açık olan 867.00 ve 867.40 sayılı
dosyalarında Ermeni Soykırımı üzerinde kapsamlı ve detaylı belgeler bulundurmaktadır.
(9) 1913’ten 1916’ya kadar ABD’nin Osmanlı Ä°mparatorluÄŸu büyükelçiliÄŸi görevini yürütmüÅŸ
olan Sayın Henry Morgenthau, aralarında Osmanlı Ä°mparatorluÄŸu’nun müttefiklerinin de
olduÄŸu birçok ülkenin yetkilisiyle birlikte Ermeni Soykırımı’na karşı protestolar organize
etmiÅŸ ve bunlara öncülük yapmıştır.
(10) Büyükelçi Morgenthau, ABD DışiÅŸleri Bakanlığı’na Osmanlı Ä°mparatorluÄŸu hükümetinin
politikasını “bir ırkı yok etme kampanyası” olarak tanımlamış ve
kendisine 16 Temmuz 1915
tarihinde ABD Dışişleri Bakanı Robert Lansing tarafından
durdurulmasına yönelik… adımlarınız Bakanlığımızca onaylanmıştır
, “Ermeni soykırımının” talimatı verilmiÅŸtir.
(11) Senato’nun 12 Åžubat 1916 tarihinde aldığı karar
vatandaÅŸlarının ÅŸu anda açlık, hastalık ve tarifi mümkün olmayan acılar içinde bulunan
Ermenilerin durumlarının iyileÅŸtirilmesi için toplanan bağışlara katkıda bulunabilecekleri bir
da, “ABD BaÅŸkanı'ndan bu ülkenin
günün belirlemesi saygıyla talep edilmektedir” denilmiÅŸtir.
(12) Başkan Woodrow Wilson bu fikri benimseyerek, Amerikan halkının evlatlığı olan 132
bin yetimin de aralarında bulunduÄŸu Ermeni Soykırımı’ndan kurtulanlara
arasında 116 milyon dolar yardım yapan ve bir
Yardım Komitesi’nin oluÅŸumunu desteklemiÅŸtir
(13) Senato’nun 11 Mayıs 1920 tarihli 359 numaralı kararı, “Senato Dış Ä°liÅŸkiler Komitesi’nin
alt komitesindeki oturumlarda verilen ifadeler, Ermeni halkının karşılaştığı bildirilen katliam
ve diÄŸer vahÅŸetlerin gerçek olduÄŸunu ortaya koymuÅŸtur.
(14) Bu karar, General James Harbord önderliÄŸindeki Amerika'nın Ermenistan Askeri
Misyonu'nun 13 Nisan 1920'de Senato'ya sunduÄŸu ve "kesme, ÅŸiddet, iÅŸkence ve ölüm
olaylarının 100 güzel Ermeni vadisi üzerindeki etkisi sürüyor ve bu bölgeye gidenlerin çok azı
(15) ABD Yahudi Soykırımı’nı Anma Müzesi’nde sergilendiÄŸi gibi, 1939 yılında hiçbir
kışkırtma olmadan ordularına Polonya’ya saldırı emri veren Adolf Hitler, buna karşı, “Tüm yaÅŸananlara raÄŸmen bugün kim Ermenilerin yok edilmesinden bahsediyor
çıkanlara
ki?” demiÅŸ ve Yahudi Soykırımı için gerekli ortamı oluÅŸturmuÅŸtur.
(16) 1944 yılında “soykırım” terimini ortaya atan ve BirleÅŸmiÅŸ Milletler (BM) Soykırımın
Önlenmesi ve Cezalandırılması SözleÅŸmesi’nin ilk savunucularından olan Raphael Lemkin,
Ermenistan’da yaÅŸanan olayları, 20’nci yüzyılda gerçekleÅŸen soykırımlar için kesin bir örnek
olarak göstermiÅŸtir.
(17) Gerek Lemkin’in çaÄŸrısıyla 11 Aralık 1946’da kabul edilen ilk BirleÅŸmiÅŸ Milletler
soykırım kararı olan BirleÅŸmiÅŸ Milletler Genel Kurulu’nun 96(1) numaralı kararı gerekse de1948’de Ermeni Soykırımı’nı “tam
olarak… yeni kullanılmaya baÅŸlanan ‘insanlığa karşı iÅŸlenmiÅŸ suç
alınması istenen eylemlerden birisi” olarak tanımlamış ve
’ teriminin kapsamınaNürnberg Mahkemeleri için emsal
teÅŸkil edebileceÄŸini belirtmiÅŸtir.
(19) Komisyon, “Sevr Barış AntlaÅŸması’nın 230’uncu maddesindeki hükümler, açık ve 1915
yılında Ä°ttifak Güçleri’nin yaptığı açıklamaya uyumlu bir ÅŸekilde
kökeni Ermeni ya da Rum olsa bile Türk vatandaÅŸlarına yönelik saldırıları kapsamayı
amaçlamaktadır. Bu madde, Nürnberg ve Tokyo AntlaÅŸmaları’nın 6c ve 5c maddelerine emsal
olmakta ve bu antlaÅŸmalarda ortaya konulan ÅŸartlar dahilinde ‘insanlığa karşı iÅŸlenen suçlar’
kategorisine bir örnek teÅŸkil etmektedir” demiÅŸtir.
(20) Temsilciler Meclisi’nin 8 Nisan 1975 tarihinde kabul edilen 148 sayılı ortak kararı
ÅŸöyledir: “24 Nisan 1975, Ä°nsanın Acımasızlığını Ä°nsana Hatırlatma Günü olarak kabulABD BaÅŸkanı’na Amerikan halkını, bu günü baÅŸta Ermeni soyundan gelenler,
edilmiÅŸ ve
olmak üzere bütün soykırım kurbanlarını anma günü olduÄŸunu hatırlamaya çağıran bir
açıklama yapması yetkisi verilmiÅŸ ve talep edilmiÅŸtir.”
(21) BaÅŸkan Ronald Reagan, 22 Nisan 1981’de gerçekleÅŸtirdiÄŸi 4838 sayılı açıklamasında
“Yahudi Soykırımı’ndan alınan dersler, öncesinde yaÅŸanan Ermeni soykırımı ve sonrasında
yaÅŸanan Kamboçyalı soykırımı ve diÄŸer baÅŸka birçok kiÅŸinin başına gelen benzer olaylar gibi
hiçbir zaman unutulmamalıdır” ifadelerini kullanmıştır.
(22) Temsilciler Meclisi’nin 10 Eylül 1984’te aldığı 247 sayılı karar ÅŸöyledir: “24 Nisan
1985, Ä°nsanın Acımasızlığını Ä°nsana Hatırlatma Günü olarak kabul edilmiÅŸ ve ABD
BaÅŸkanı’na Amerikan halkını, bu günü 1.5 milyon Ermeni baÅŸta olmak üzere bütün soykırı
m
kurbanlarını anma günü olduÄŸunu hatırlamaya çağıran bir açıklama yapması yetkisi verilmiÅŸ
ve talep edilmiÅŸtir.”
(23) BirleÅŸmiÅŸ Milletler Ayrımcılığın Önlenmesi ve Azınlıkların Korunması Alt
Komisyonu'nun 1985 yılında yaptığı kapsamlı çalışma ve müzakerelerin ardından "Soykırım
Suçunun Önlenmesi ve Cezalandırılması Sorunu Çalışması" baÅŸlıklı raporu 1’e karşı 14 oyla
kabul etmiştir. Bu raporda, "Nazilerin yaptığı sapkınlık, ne yazık ki 20
soykırım davası olmamıştır. Örnekler arasında… 1915
Ermenilere yaptığı kıyım da gösterilebilir" denilmektedir.
(24) Bu raporda ayrıca, "Ermeni nüfusunun yarısından fazlasına tekabül etmesi muhtemel en
az 1 milyon Ermeni'nin öldürüldüÄŸü ya da ölüme yürütüldüÄŸü yönünde bağımsız
’nci yüzyılın tek-1916 yıllarında Osmanlılarınotoritelerin
ve görgü tanıklarının güvenilir tahminler
i bulunmaktadır. Bu [durum], Amerikan, Alman ve
Ä°ngiliz arÅŸivlerinde yer alan belgelerle ve aralarında Osmanlı'nın müttefiki Almanların da
bulunduÄŸu
desteklenmektedir" ifadesi yer almaktadır.
(25) Bağımsız bir federal kurum olan ABD
ülkelere ait o dönemde görev yapan diplomatların raporlarıyla daYahudi Soykırımı’nı Anma Konseyi, 30 Nisan
1981'de oybirliÄŸiyle, ABD
vermeyi kararlaştırmıştır
Yahudi Soykırımı’nı Anma Müzesi'nde Ermeni soykırımına yerve o günden beridir de bu kararını uygulamaktadır.
(26) ABD Dışişleri Bakanlığı tarafından 1982 yılında yapılan Ermeni Soykırımı'yla ilgili
eldeki bilgilerin muÄŸlak olduÄŸuna iliÅŸkin hatalı deÄŸerlendirmeyi (daha sonra geri çekilmiÅŸtir)
ele alan Washington DC Temyiz Mahkemesi, ABD'nin ilgili politika belgelerini inceledikten
sonra 1993 yılında Ermeni Soykırımı'yla ilgili ABD kayıtlarının muğlak olduğu konusundaki
deÄŸerlendirmenin "ABD'nin uzun süredir var olan politikasıyla çeliÅŸkili olduÄŸu ve
de geri çekildiÄŸi"ne karar vermiÅŸtir.
(27) 5 Haziran 1996'da Temsilciler Meclisi, 1997 tarihli, 3540 sayılı Dış Operasyonlar,
Ä°hracat Finansmanı ve Ä°lgili Program Ödenekleri Kanunu’nda yapılan deÄŸiÅŸiklikle, Türk
Hükümeti'nin Ermeni soykırımını tanıyana ve kurbanlarının anısını yüceltene kadar
Türkiye'ye yapılan yardımların 3 milyon dolar (Türkiye’nin ABD'de lobicilik faaliyetleri için
harcadığı tahmini miktar) azaltılmasına karar vermiştir.
(28) BaÅŸkan William Jefferson Clinton 24 Nisan 1998'de, "Bu yıl da tıpkı önceki yıllarda
olduÄŸu gibi
neticesinde yaÅŸanmış olan yüzyılın en acı verici dönemlerinden birini anmalarına eÅŸlik
Amerikan Ermenilerinin 1915 ile 1923 yılları arasındaki tehcir ve kıyımlar
ediyoruz " demiÅŸti.
(29) BaÅŸkan George W. Bush, 24 Nisan 2004'te ÅŸu açıklamayı yapmıştır: "Bugün, 20'nci
yüzyılın en korkunç trajedilerinden biri olan Osmanlı Ä°mparatorluÄŸu'nun son günlerinde 1.5
milyon Ermeni'nin zorla tehcir edilerek ve öldürülerek yok edilmesini anıyoruz."
(30) Ermeni Soykırımı'nın uluslararası alanda tanınmış ve kabul edilmiş olmasına karşın hem
yerel hem de uluslararası yetkililerin, Ermeni Soykırımı sorumlularını cezalandıramamış
olması, benzer soykırımların yaşanmasının ve ileride de yaşanabilecek olmasının bir
sebebidir. Bu karar, ileride meydana gelebilecek soykırımların engellenmesine yardımcı
olacaktır.
BÖLÜM 3
ABD Temsilciler Meclisi;
(1) BaÅŸkan'a
temizlik ve soykırımla bağlantılı mesel
karara varılmamış olmasının yarattığı sonuçları yansıtan bir ABD dış politikası oluÅŸturması
çaÄŸrısı yapmaktadır;
(2) Başkan'a; her yıl 24 Nisan ya da buna yakın bir tarihte verilen Başkan'ın Ermeni
Soykırımı'nı anma mesajında 1.5 milyon Ermeni'nin sistemli ve kasten yok edilmesini
"soykırım" olarak tanıması ve ABD'nin Ermeni Soykırımı'na karşı yaptığı müdahalenin
onurlu tarihini hatırlatması çaÄŸrısı yapmaktadır
.
; Ermeni Soykırımı'yla ilgili ABD'deki kayıtlarda belgelenen insan hakları, etnikelerle ilgili uygun yaklaşım ve hassasiyet ile adil bir
POLÄ°TÄ°KA AÇIKLAMASI
nihayetinde
… Türk topraklarında etnik
BirleÅŸmiÅŸ Milletler Soykırımın Önlenmesi ve Cezalandırılması SözleÅŸmesi, Ermeni
Soykırımı’nı BirleÅŸmiÅŸ Milletler’in mevcut standartlarını düzenleyerek önlemek ve
cezalandırmak istediÄŸi suç türü olarak tanımıştır.
(18) BirleÅŸmiÅŸ Milletler SavaÅŸ Suçları Komisyonu
tüm zamanların bu en büyük suçuna dair kanıtlardan kaçabiliyor" ifadelerine yer verilen
raporun ardından alınmıştır.
1915 – 1930 yıllarıkongre kararıyla kurulmuÅŸ olan Yakın DoÄŸu.
rol oynayan üst düzey liderleri suçlamıştır.
öldürülmüÅŸ, hayatta kalan 500 bin kiÅŸi evlerinden sürülmüÅŸ
KISA BAÅžLIK
<< Tillbaka
|
